ايزو چيست ؟

ايزو  (ISO)به مفهوم سازمان بين‌المللي استانداردسازي (International Organization for Standardization) مي باشد  كه در اصل به دليل آنکه مخفف نام اين سازمان در انگليسي بصورت (IOS) و در زبان فرانسوي مخفف عبارت فرانسوي  (Organisation internationale de normalization) و بصورت (OIN) مي شود و به همين ترتيب داراي اختصارات متعددي در زبانهاي متعدد است، جهت يکنواختي تصميم گرفته شد تا از معادل آن در زبان يوناني استفاده گردد. ( و در زبان يوناني لغت isos به معني برابر است).

مقر اين سازمان در ژنو مي‌باشد و در ۲۴ فوريه ۱۹۴۷ به منظور يكپارچه كردن تدوين استاندارد در سراسر جهان ايجاد گرديد و با عضويت ۲۵ كشور به فعاليت خودادامه داد. به دنبال پيوستن تدريجي ساير كشورهاي جهان در حال حاضر، اين سازمان بين‌الملي متشکل از يک شبکه از مؤسسات استاندارد ملي از ۱۴۷کشور دنيا است، که بر پايه يک مرکز در هر کشور و يک مرکز اصلي در شهر ژنو – سوئيس- فعاليت مي‌کند که وظيفه هماهنگي مراکز مختلف را برعهده دارد.

امروزه رعايت استانداردهاي ايزو در توليد و عرضه محصولات و خدمات از چنان اهميتي برخوردار است که در عرصه تجارت جهاني، استاندارد‌هاي ايزو شرط اوليه در داد و ستدهاي بين‌المللي قرار گرفته است.

جهت آشنايي بيشتر با اين سازمان بين‌المللي و يا جستجوي استانداردي خاص مي توانيد به وب سايت رسمي آنها به آدرس ذيل مراجعه فرماييد.

www.iso.org

استانداردها چه اهميت و کاربردي دارند ؟

حتما” بارها پيش آمده كه کالايي را خريداري كرده ايد كه روي بسته آن علاوه بر آرم استاندارد ملي ايران، علايم و نوشته هاي ديگري همچونCE ، ISO 9001:2008، ISO 14001:2004، OHSAS I8001:2007، HACCP يا … جلب توجه ميكرده اند.
اينها در واقع همان استانداردهاي مطرح بين المللي هستند و هرکدام از اين علايم نشان دهنده پيامي است كه دارنده آن سيستم را در در عرصه تجارت جهاني قابل قبول معرفي مي كند.

به عنوان مثال HACCP فقط بر روي محصولات غذايي مشاهده مي شود ونشان دهنده سلامتي و ايمن بودن مواد غذايي است که در خط توليد آن نقاط بحراني شناسايي و کنترل مي شوند. محصولي که عنوان و نشان  ISO 9001:2008 بر روي بسته بندي اش درج شده بدان معني است که سازمان توليد کننده آن محصول از نظام کيفيت خاصي برخوردار است.

CE مجوز ورود کالا به بازار اروپا و GS مجوز ورود کالا به بازار آلمان است.

ISO 14001 و OHSAS 18001به ترتيب بيانگر نظام مديريت زيست محيطي و ايمني و بهداشت شغلي هستند. به عبارت ديگر علايم استاندارد اجباري ايران، CE وGS  جزو استانداردهاي محصول و استانداردهاي ISO14001 & OHSAS18001  جزو استانداردهاي مديريتي محسوب مي شوند.

استاندارد كردن و استاندارد از پايه هاي علم و فناوري است كه در پيشرفت صنعت و اقتصاد نقشي به سزا دارد و بايد در جهت افزايش سطح كيفيت ها تلاش كرد تا به فناوري پيشرفته توليد هر محصول نايل آمد. اغلب چنين مي پندارند كه استاندارد فقط براي حفظ منافع مصرف كننده است. البته اين نظر تا حدي صحيح است و استاندارد به نيازهاي فردي و اقتصادي مصرف كنندگان توجه دارد، اما در عين حال استحكام صنعت و فناوري را نيز در نظر دارد و مي توان گفت كه سود حاصل از رعايت استاندارد براي توليدكنندگان بيش از مصرف كنندگان است، زيرا صرفه جويي هاي حاصل از كاهش انواع قطعات و مواد اوليه غير ضروري و ضايعات ، به قدري چشمگير است كه هر گونه سرمايه گذاري در زمينه استاندارد سازي فرآورده ها و خدمات را براي صاحبان صنايع موجه مي سازد، به طوري كه آنان در اندك زمان مي توانند نتايج محسوس آن را به صورت مبالغ ذخيره شده مشاهده كنند.
استانداردهاي بين المللي بسيار متعدد و متنوع هستند و توضيح يک يک آنها عملا” ميسر نمي باشد ، لذا در اينجا تنها به ارائه توضيحاتي چند در مورد يکي از پايه اي ترين آنها يعني سيستم هاي مديريت کيفيت بسنده خواهيم کرد :

سيستم هاي مديريت کيفيت به منظور ثبات سطح کيفيت تعريف شده و بهبود کيفيت از طريق اصلاح فرايند ها، در سازمان پياده سازي مي شود. الگوي اجرائه اين سري استاندارد ها كه شاخص ترين آنها استاندارد ايزو ۹۰۰۱  مي باشد برا ي بار چهارم در سال ۲۰۰۸ مورد بازبيني و ويرايش قرار گرفت. در ويرايش سال ۲۰۰۸ اين استاندارد ديدگاه فرايند گرا همچنان مورد تاکيد مي باشد.

استاندارد مديريت کيفيت با تکيه بر اصول ۸ گانه شکل گرفته است:

• مشتري محوري • رهبري • مشارکت کارکنان • فرايند گرايي • سيستم گرايي • بهبود مستمر • تصميم گيري بر پايه واقعيات • ارتباط متقابل سود مند با تامين کنندگان.

استاندارد ايزو ۹۰۰۱ براي هر سازماني فارغ از نوع فعاليت و اندازه آن ها قابل اجرا است.گواهينامه ISO 9001 نمايانگر آن است كه سازمان سيستم مديريت کيفيتي منطبق بر خواست و نياز مشتري مستقر کرده است.

يک سيستم با طراحي و اجراي خوب داراي فوايد ذيل است:

•هدفمندي سيستم مديريت کيفيت • کنترل بهتر فرآيندها • افزايش بهره وري • کاهش هزينه ها ضايعات، مرجوعي ها • بهبود اطمينان از محصول ايجاد چهارچوبي براي بهبود مستمر هر فرآيند.

سازمان بين الملي استاندارد (ISO) در سال۱۹۸۷ توسط کميته فني (TC 176)،استانداردهاي سري استاندارد ايزو ۹۰۰۱  را عرصه نمود. استاندارد ISO 9001:2008 با تکيـه بر رويکرد فرايندي و منطق بهبود مداوم ، بر کيفيت مديريت تمرکز داشته و سازمان ها را جهت کسب فرصت هاي جديد در محيط رقابتي امروز آماده مي سازد . در اين استانــدارد ، الزامات يک سيستــم مديريت کيفيت براي مواردي مشخص مي گردد که يک سازمان نيازمند به اثبات توانايي خود در ارائه محصولاتي دارد که مي بايست خواستـه هاي مشتري و الزامات قانوني مربوطه را براورده نمايند .لذا هدف اصلي اين استاندارد ، ارتقاي سطح رضايتمنـدي مشتريــان بوده و قابــل پياده سازي و دريافت گواهينامه در تمامي زمينه هاي کاري مي باشد . امروزه دريافت گواهينامــه ايزو ۹۰۰۱ دليلــي بر تعهــد سازمان ها به کيفيت و همچنين ارتقاء آن از طريق اصلاح فرايندها و بهبود مداوم در مقايسه با رقبا مي باشد. مزايا و نتايج حاصل از استقرار سيستم استاندارد ايزو ۹۰۰۱ بهره گيري از اصول علمي مديريت و روشهاي نوين مديريتي افزايش سطح کارايي پرسنل با برگزاري کلاسهاي آموزشي مربوطه افزايش توان پاسخگويي سازمان مطابق با خواسته ها و نيازهاي مشتريان ايجاد فضاي کار گروهي و حسن انجام وظيفه همه افراد از مديران ارشد تا ساير کارکنان بدست آوردن تفکري نو و جهاني براي حضور در عرصه رقابت و همچنين دسترسي به قيمتهاي قابل رقابت ايجاد مديريت هزينه جهت کاهش هزينه ها ايجاد سيستم کنترل و ارزيابي مداوم امور ، جهت به حداقل رساندن عيوب خدمات.

با اجراي درست قوانين و مقررات استاندارد هزينه هاي انبارداري و ساخت ابزار و ماشين آلات کاهش مي يابد، فرايند توليد منظم مي شود، آرايش عملكرد كارخانه ها به نحو متعادلي تنظيم مي گردد، نگهداري اسناد، نقشه ها و طرح هاي مربوط به توليد محصولات طبق يك نظام دقيق بازيابي سريع، طبقه بندي و بايگاني مي شود، همكاري ميان واحدهاي گوناگون هر سازمان يا كارخانه براي پيشبرد فرآيند توليد ميسر مي شود، تفاهم كاركنان در مسائل فني تحقق مي پذيرد و سرانجام با توليد كالاي كيفيت دار و بسته بندي مطلوب، رضايت مصرف كنندگان نيز جلب مي شود و به اين ترتيب استاندارد شالوده استواري را براي پيشرفت و توسعه صنعت و اقتصاد فراهم مي سازد. در جهان صنعتي امروز همه چيز دست تحول است در اين عرصه استانداردهاي جديدي كه به مديريت كيفيت موسوم است فقط به نتيجه محصول نهايي بسنده نمي كند، بلكه يك خط توليد را از ابتدا تا انتها زير نظر مي گيرد. اين مديريت برنامه ريز و هدفمند زندگي و پويايي را به بخش هاي سازماني هديه مي دهد. سرمايه گذاري در جهت بهبود كيفيت كالاهاي توليدي براي پاسخ گويي به نيازهاي مصرف كنندگان داخلي و راهيابي كالاها به بازارهاي جهاني و كاهش واردات، مهمترين اصل در خط مشي توسعه اقتصادي است هر كشور در حال توسعه كه افزايش و بهبود ظرافت صنعتي را در رأس برنامه هاي خود قرار داده باشد، در مي يابد كه استاندارد نمودن شاخص هاي توليد و خدمات و همچنين سنجش و كنترل كيفيت محصولات از جمله نكات اصلي در برنامه هاي توسعه است.

 

آشنايي با برخي مراجع بين المللي ذيربط

IAF

(International Accreditation Forum)

انجمن جهاني نهادهاي اعتباربخشي ارزيابي انطباق متشكل از نهادهايي از كشورهاي سراسر دنيا مي باشد كه به ارزيابي ها ي انطباق در زمينه سيستم هاي مديريت، محصولات، خدمات، پرسنل و ساير برنامه هاي مشابه ارزيابي انطباق علاقه مند هستند.

وظيفه اصلي اين انجمن توسعه برنامهاي واحد جهت ارزيابي انطباق در سراسر جهان مي باشد و با نظارت بر كار اعضاي خود از صلاحيت و بي طرفي آنها در ارزيابي عملكرد اعضاي زيرمجموعه خود اطمينان مي يابد.

جهت آشنايي بيشتر با اين انجمن جهاني مي توانيد به وب سايت رسمي آنها به آدرس ذيل مراجعه فرماييد:

www.iaf.nu

 

(Accreditation Body (AB

در هر كشور نهادي ملي (دولتي) تحت عنوان نهاد اعتباربخشي يا نظارت كننده وجود دارد كه با دارا بودن عضويت در انجمن جهاني نهادهاي اعتباربخشي ارزيابي انطباق (IAF) تحت برنامه واحد و رويه هاي اجرايي اين انجمن با نظارت پيوسته بر كار اعضاي خود كه همان سازمان هاي صدور گواهينامه مي باشند ، از صلاحيت و بي طرفي آنها درانجام فعاليتهاي ارزيابي (مميزي) و تصميم گيري جهت صدور يا عدم صدور گواهينامه اطمينان مييابد.

به عنوان مثال مي توان از نهادهاي مشهور و شناخته شده كشورهايي همچون كشورهاي زير نام برد:

انگلستان (UKAS)

آلمان (DAkkS)

فرانسه  (COFRAC)

ايتاليا (SINCERT)

اسپانيا (ENAC)

استراليا / نيوزلند (JAS-ANZ)

آمريکا (ANAB)

جهت ملاحظه اطلاعات اين نهادها به تفكيك كشور و تاريخ و وضعيت عضويت آنها در IAF به آدرس ذيل مراجعه فرماييد:

http://www.iaf.nu//articles/IAF_MEMBERS_SIGNATORIES/4

توجه : لازم بذكر است نهادهاي خصوصي و مستقلي هم وجود دارند كه داراي اعضا و رويه هاي نظارتي خاص خود مي باشند. از مشهورترين آنها مي توان به نهادهاي زير اشاره كرد:

ASCB(E)  از انگلستان

www.ascb.co.uk

ANAS-BNR از آمريکا

www.anasbnr.org

 

(Certification Body (CB يا   (Conformity Assessment Body (CAB

نهادهاي (سازمانهاي) صدور گواهينامه كه  نهادهاي ارزيابي كننده انطباق هم ناميده مي شوند در رده بعدي قرار مي گيرند. اين سازمانها كه ممكن است دولتي و يا غير دولتي و خصوصي باشند (كه اكثرا” هم خصوصي و در قالب شركتهايي با مسئوليت محدود هستند) مرجع انجام فعاليتهاي مميزي و صدور گواهينامه هاي بين المللي مي باشند. اين سازمانها اغلب داراي دفاتر و نمايندگاني در كشورهاي مختلف هستند تا بتوانند نيازهاي بازارهاي محلي مناطقي كه در آن حضور دارند را بواسطه شبكه متخصصين مورد تاييد خود برطرف نمايند تا بدين ترتيب هزينه اخذ گواهينامه بين المللي را براي مشتريان خارجي خود به حداقل برسانند.

در هر كشور ممكن است تعداد سازمانهاي اين چنيني بسيار باشد ولي بسته به شهرت و محبوبيت آنها در سطح جهاني، خدماتي كه توسط آنها ارائه مي گردد و اينكه از كدام كشور مي باشند هزينه هاي متفاوتي را اعلام مي دارند.

همچنين ممكن است برخي از آنها تحت نظارت نهاداعتباربخشي (نظارت كننده) فعاليت كنند و برخي بطور مستقل. يا حتي امكان دارد سازمانهاي صدور گواهينامه اي باشند كه اقدام به اخذ اعتبار از چندين نهاد نظارت كننده مختلف (يعني از نهاد كشور خود و نهادهاي ديگر كشورها) نموده باشند. (مثلا” ممكن است سازمان صدور گواهينامه يك شركت ايتاليايي باشد ولي اعتبار خود را از استراليا يا انگلستان يا هردو گرفته باشد).

(Notified Body (NB

اين نهادها (سازمانها) همانند سازمانهاي صدور گواهينامه هستند با اين تفاوت كه كار ارزيابي انطباق و صدور گواهينامه را براي محصول انجام مي دهند نه سيستم.

اين سازمانها كه ممكن است دولتي و يا غير دولتي (خصوصي) باشند و براي اطمينان از انطباق محصول با قوانين خاص اروپايي اقدام به تست نمونه محصول و بررسي فايل فني مربوط به محصول مي نمايند. براي اين كار با آزمايشگاههاي تخصصي مجهز همكاري
مي كنند و يا ممكن است آزمايشگاههاي خود را داشته باشند و يا اينكه اصولا” خود يك آزمايشگاه باشند.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>